Fundacja na Mauritiusie

Czym jest maurytyjska fundacja?

Maurytyjska fundacja jest autonomicznym podmiotem prawnym utworzonym na mocy Foundations Act 2012. W odróżnieniu od trustu — który jest układem umownym — fundacja posiada własną osobowość prawną. Może zawierać umowy, posiadać aktywa we własnym imieniu, wszczynać postępowania sądowe i angażować się wobec osób trzecich.

Fundacja jest ustanawiana przez założyciela (founder), który wyposaża fundację w majątek początkowy i określa jej cele w statucie (charter). Fundacja nie ma akcjonariuszy ani kapitału zakładowego: jest zarządzana przez radę (council) zgodnie z postanowieniami statutu i regulaminu (regulations).

Foundations Act czerpie z tradycji prawa cywilnego (Liechtenstein, Panama, Niderlandy), integrując się jednocześnie z maurytyjskim systemem prawnym. Ta hybrydowość sprawia, że maurytyjska fundacja jest instrumentem rozumianym i uznawanym zarówno w jurysdykcjach common law, jak i prawa cywilnego — co stanowi istotną przewagę nad trustem, którego uznanie w krajach prawa cywilnego może być niepewne.

Fundacja musi być zarejestrowana w Registrar of Foundations na Mauritiusie. Jeżeli jej działalność podlega regulacji FSC, mogą być wymagane dodatkowe licencje.

Zastosowania maurytyjskiej fundacji

Strukturyzacja majątkowa

Fundacja umożliwia zgromadzenie majątku rodzinnego w ramach odrębnego podmiotu prawnego, z jasnym ładem zarządzania i określonymi zasadami dystrybucji. Założyciel może przewidzieć mechanizmy ochrony dla małoletnich lub wymagających szczególnej opieki beneficjentów, warunki dostępu związane z wiekiem, wykształceniem lub innymi kryteriami, a także klauzule rewizyjne umożliwiające dostosowanie struktury do zmieniających się okoliczności.

Planowanie sukcesji

Fundacja stanowi alternatywę dla testamentu i klasycznych mechanizmów sukcesyjnych, w szczególności dla przedsiębiorców, którzy ustanowili swoją rezydencję podatkową na Mauritiusie. Aktywa posiadane przez fundację nie wchodzą w skład masy spadkowej założyciela w rozumieniu maurytyjskiego prawa spadkowego, co pozwala uniknąć postępowań spadkowych (probate) oraz ewentualnych konfliktów między spadkobiercami. Prawo maurytyjskie nie przewiduje zachowku w odniesieniu do aktywów posiadanych przez fundację ustanowioną na podstawie Foundations Act.

Struktura holdingowa

Fundacja może służyć jako wehikuł posiadania na szczycie struktury grupy, jako uzupełnienie lub zamiast spółki maurytyjskiej. W braku akcjonariuszy fundacja eliminuje ryzyko niekontrolowanego przeniesienia udziałów i zapewnia ciągłość zarządzania niezależną od osobistych okoliczności założyciela. Zastosowanie to jest istotne dla grup rodzinnych pragnących utrwalić swoją strukturę poza pokoleniem założycielskim.

Strukturyzowana filantropia

Fundacja dobroczynna oferuje profesjonalne ramy dla działalności filantropijnej: wyposażenie początkowe, politykę inwestycyjną majątku, procedury przyznawania finansowania, monitorowanie wspieranych projektów oraz raportowanie wobec interesariuszy. Fundacja może otrzymywać dodatkowe darowizny i gromadzić majątek przeznaczony na trwałe finansowanie swojej misji.

Kolekcje sztuki i dobra kultury

Fundacja jest wehikułem odpowiednim do posiadania i zarządzania kolekcjami sztuki, archiwami i dobrami kultury. Zapewnia konserwację, zarządzanie oraz ewentualną ekspozycję dzieł, organizując jednocześnie ich przekazanie przyszłym pokoleniom. Osobowość prawna fundacji ułatwia transakcje, wypożyczenia między instytucjami oraz uczestnictwo w aukcjach.

Zarządzanie fundacją

Zarządzanie fundacją opiera się na kilku podmiotach, których role i uprawnienia są zdefiniowane przez Foundations Act oraz dokumenty konstytucyjne fundacji.

Założyciel (founder)

Założyciel jest osobą, która ustanawia fundację i nadaje jej majątek początkowy. Sporządza (lub zleca sporządzenie) statut i regulamin. Założyciel może zastrzec sobie określone uprawnienia: mianowanie i odwoływanie członków rady, zmianę statutu i regulaminu, dodawanie lub usuwanie beneficjentów, a nawet rozwiązanie fundacji. Zakres zastrzeżonych uprawnień jest zdefiniowany w statucie i musi być spójny z celami majątkowymi i podatkowymi struktury.

Rada (council)

Rada jest organem zarządzającym fundacji, odpowiedzialnym za zarządzanie aktywami oraz realizację celów zdefiniowanych w statucie. Musi składać się z co najmniej jednego członka. Członkowie rady są mianowani zgodnie z postanowieniami statutu i regulaminu. Podlegają obowiązkom powierniczym wobec fundacji i jej beneficjentów.

Kurator (guardian)

Kurator jest osobą fakultatywną, wyznaczaną w celu nadzoru nad działaniami rady i ochrony interesów beneficjentów. Może posiadać prawo weta w odniesieniu do niektórych decyzji rady, prawo do otrzymywania informacji oraz możliwość zwrócenia się do sądu w razie uchybień ze strony rady. Wyznaczenie kuratora jest szczególnie zalecane, gdy założyciel nie jest już w stanie wykonywać swoich zastrzeżonych uprawnień.

Statut i regulamin

Statut jest podstawowym dokumentem konstytucyjnym fundacji. Określa nazwę, siedzibę, cele, uprawnienia rady oraz warunki zmiany lub rozwiązania. Statut jest dokumentem publicznym, złożonym w Registrar.

Regulamin (regulations) uzupełnia statut o szczegółowe postanowienia: identyfikację beneficjentów, warunki i sposób dystrybucji, wewnętrzne zasady zarządzania, zastrzeżone uprawnienia założyciela. Regulamin jest dokumentem poufnym, który nie jest składany w Registrar.

Fundacja czy trust: co wybrać?

Wybór między fundacją a trustem zależy od celów majątkowych, zaangażowanych jurysdykcji oraz preferencji założyciela. Poniżej znajduje się porównanie głównych cech.