Stichting in Mauritius

Wat is een Mauritiaanse stichting?

De Mauritiaanse stichting is een autonome juridische entiteit opgericht krachtens de Foundations Act 2012. In tegenstelling tot de trust — die een contractuele constructie is — bezit de stichting eigen rechtspersoonlijkheid. Zij kan contracten sluiten, activa op eigen naam houden, in rechte optreden en zich verbinden jegens derden.

De stichting wordt opgericht door een oprichter (founder) die de stichting begiftigt met een initieel vermogen en haar doelstellingen vastlegt in een handvest (charter). De stichting heeft geen aandeelhouders of maatschappelijk kapitaal: zij wordt bestuurd door een raad (council) conform de bepalingen van het handvest en de reglementen (regulations).

De Foundations Act is geïnspireerd op civielrechtelijke tradities (Liechtenstein, Panama, Nederland) en integreert deze in het Mauritiaanse rechtssysteem. Deze hybriditeit maakt de Mauritiaanse stichting tot een instrument dat wordt begrepen en erkend in zowel common law als civielrechtelijke jurisdicties — een opmerkelijk voordeel ten opzichte van de trust, waarvan de erkenning in civielrechtelijke landen onzeker kan zijn.

De stichting moet worden geregistreerd bij de Registrar of Foundations in Mauritius. Indien haar activiteiten onder FSC-regulering vallen, kunnen aanvullende licenties vereist zijn.

Toepassingen van de Mauritiaanse stichting

Vermogensstructurering

De stichting maakt het mogelijk om familiaal vermogen te bundelen binnen een afzonderlijke juridische entiteit, met duidelijk bestuur en vastgelegde uitkeringsregels. De oprichter kan beschermingsmechanismen voorzien voor minderjarige of kwetsbare begunstigden, toegangsvoorwaarden koppelen aan leeftijd, opleiding of andere criteria, en herzieningsclausules opnemen om de structuur aan te passen aan veranderende omstandigheden.

Successieplanning

De stichting biedt een alternatief voor testament en klassieke successiemechanismen, bijzonder geschikt voor ondernemers die hun fiscale woonplaats in Mauritius hebben gevestigd. Activa gehouden door de stichting maken geen deel uit van de nalatenschap van de oprichter naar Mauritiaans erfrecht, waardoor probate-procedures en eventuele conflicten tussen erfgenamen worden vermeden. Het Mauritiaanse recht kent geen wettelijk erfdeel voor activa gehouden door een stichting opgericht onder de Foundations Act.

Holdingstructuur

De stichting kan dienen als houdstervehikel aan de top van een groepsstructuur, als aanvulling op of in plaats van een Mauritiaanse vennootschap. Bij afwezigheid van aandeelhouders elimineert de stichting het risico van ongecontroleerde overdracht van deelnemingen en biedt zij bestuurs continuïteit onafhankelijk van persoonlijke omstandigheden van de oprichter. Dit gebruik is relevant voor familiegroepen die hun structuur willen bestendigen over de oprichtersgeneratie heen.

Gestructureerde filantropie

De charitatieve stichting biedt een professioneel kader voor filantropische activiteiten: initiële begiftiging, beleggingsbeleid van het vermogen, procedures voor toekenning van financiering, opvolging van ondersteunde projecten, en rapportage aan belanghebbenden. De stichting kan aanvullende donaties ontvangen en een vermogen opbouwen ter duurzame financiering van haar missie.

Kunstcollecties en culturele activa

De stichting is een geschikt vehikel voor het houden en beheren van kunstcollecties, archieven en culturele activa. Zij waarborgt het behoud, het beheer en eventueel de tentoonstelling van de werken, terwijl de overdracht aan toekomstige generaties wordt georganiseerd. De rechtspersoonlijkheid van de stichting vergemakkelijkt transacties, bruiklenen tussen instellingen en deelname aan veilingen.

Bestuur van de stichting

Het bestuur van de stichting berust op verschillende actoren wier rollen en bevoegdheden worden bepaald door de Foundations Act en de oprichtingsdocumenten van de stichting.

De oprichter (founder)

De oprichter is de persoon die de stichting opricht en haar initieel vermogen toekent. Hij stelt het handvest en de reglementen op (of laat deze opstellen). De oprichter kan zich bepaalde bevoegdheden voorbehouden: benoeming en ontslag van raadsleden, wijziging van het handvest en de reglementen, toevoeging of verwijdering van begunstigden, en zelfs ontbinding van de stichting. De omvang van de voorbehouden bevoegdheden wordt vastgelegd in het handvest en moet consistent zijn met de vermogens- en fiscale doelstellingen van de structuur.

De raad (council)

De raad is het bestuursorgaan van de stichting, verantwoordelijk voor het beheer van de activa en de verwezenlijking van de doelstellingen zoals vastgelegd in het handvest. De raad moet ten minste één lid tellen. De raadsleden worden benoemd overeenkomstig de bepalingen van het handvest en de reglementen. Zij zijn onderworpen aan fiduciaire verplichtingen jegens de stichting en haar begunstigden.

De bewaker (guardian)

De bewaker is een facultatieve persoon aangewezen om toezicht te houden op het handelen van de raad en de belangen van de begunstigden te beschermen. De bewaker kan beschikken over vetorecht bij bepaalde raadsbesluiten, het recht op informatie, en de bevoegdheid om de rechter te benaderen bij tekortkomingen van de raad. De benoeming van een bewaker is bijzonder aan te bevelen wanneer de oprichter niet langer in staat is zijn voorbehouden bevoegdheden uit te oefenen.

Handvest en reglementen

Het handvest is het fundamentele oprichtingsdocument van de stichting. Het definieert de naam, het adres, de doelstellingen, de bevoegdheden van de raad en de voorwaarden voor wijziging of ontbinding. Het handvest is een openbaar document, gedeponeerd bij de Registrar.

De reglementen (regulations) vullen het handvest aan met gedetailleerde bepalingen: identificatie van begunstigden, voorwaarden en modaliteiten van uitkering, interne bestuursregels, voorbehouden bevoegdheden van de oprichter. De reglementen zijn een vertrouwelijk document dat niet bij de Registrar wordt gedeponeerd.

Stichting of Trust: welke keuze?

De keuze tussen stichting en trust hangt af van de vermogensdoelstellingen, de betrokken jurisdicties en de voorkeuren van de insteller. Hieronder een vergelijking van de belangrijkste kenmerken.